HIV là gì?

HIV là tên của loại vi-rút gây ra bệnh AIDS. Vi-rút này lây nhiễm khi các dịch cơ thể như tinh dịch, máu của người đang nhiễm HIV đi vào cơ thể người khác qua niêm mạc hoặc qua vết thương. Việc lây nhiễm thường xảy ra qua quan hệ tình dục không có biện pháp phòng ngừa như dùng bao cao su hoặc PrEP, hoặc dùng chung kim tiêm mà không được khử trùng. HIV không lây trong sinh hoạt hằng ngày như dùng chung bát đũa hay sử dụng chung nhà vệ sinh.

AIDS là gì?

AIDS là tên gọi của tình trạng bệnh lý do nhiễm HIV gây ra. Sau khi nhiễm HIV, nếu không điều trị và thời gian trôi qua trong vài năm trở lên, hệ miễn dịch sẽ dần suy giảm, khiến cơ thể dễ mắc nhiều loại bệnh hơn. Khi xuất hiện các triệu chứng của nhiều bệnh nhiễm trùng mà bình thường với hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ khó mắc phải, tình trạng đó được gọi là AIDS (Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải). Nếu hệ miễn dịch đã suy giảm như vậy mà vẫn không điều trị và để mặc, nguy cơ tử vong sẽ cực kỳ cao.

HIV có lan rộng tại Nhật Bản?

Ở Nhật Bản, số người mới biết mình nhiễm HIV mỗi năm vào khoảng 1.000 người; trong đó, theo báo cáo, khoảng 60%–70% là do lây nhiễm qua quan hệ tình dục giữa nam với nam. Ở nhóm người nước ngoài đang sống tại Nhật, số người nhiễm HIV do quan hệ tình dục giữa nam với nam cũng đang tăng nhanh. Ngoài ra, vì nếu không xét nghiệm thì không thể biết mình có nhiễm HIV hay không, nên không ít trường hợp dù đã nhiễm HIV nhưng bản thân vẫn không nhận ra. Vì vậy, người ta cho rằng số người thực tế đang nhiễm có thể còn nhiều hơn nữa.

• OK TOKYO (Tiếng Việt)

HIV có thể phòng ngừa như thế nào?

Những cách chính để phòng ngừa lây nhiễm HIV gồm bao cao su và PrEP. Nếu quan hệ qua hậu môn mà không dùng bao cao su và cũng không dùng PrEP, thì không chỉ người “nhận” (bottom) mà cả người “cho” (top) cũng có nguy cơ nhiễm HIV. Ngay cả khi quan hệ bằng miệng (oral sex/fellatio), người dùng miệng tiếp xúc với bộ phận sinh dục cũng có nguy cơ lây nhiễm. Để tăng mức độ an toàn, bạn nên sử dụng bao cao su.

Bao cao su có thể mua với giá rẻ và cũng giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, nên chúng tôi khuyên các bạn nên dùng. Trong khi đó, PrEP là việc người chưa nhiễm HIV uống thuốc kháng HIV với mục đích dự phòng, giúp ngăn lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục. Để sử dụng PrEP, bạn bắt buộc phải xét nghiệm HIV và xác nhận âm tính với HIV. Ngoài ra, bạn cần tiếp tục làm các xét nghiệm định kỳ, bao gồm kiểm tra các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác và chức năng thận.

Bên cạnh đó, nếu đang mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, herpes, chlamydia, lậu… thì bạn sẽ dễ bị lây HIV hơn. Vì vậy, hãy xét nghiệm định kỳ các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Khi có triệu chứng nghi ngờ bệnh lây truyền qua đường tình dục, bạn nên đến cơ sở y tế để khám và điều trị.

Làm sao để biết mình đã nhiễm HIV?

Sau khi nhiễm HIV, khoảng 2–4 tuần sau có thể xuất hiện các triệu chứng giống cúm. Tuy nhiên, cũng có người không hề có triệu chứng. Vì vậy, không thể biết mình có nhiễm HIV hay không chỉ dựa vào triệu chứng. Để biết mình có nhiễm HIV hay không, cần làm xét nghiệm máu. Tuy nhiên, ngay cả khi đã có quan hệ tình dục có nguy cơ lây nhiễm, nếu xét nghiệm ngay sau đó thì có thể không cho kết quả chính xác. Bạn nên xét nghiệm sau 1 tháng kể từ lần có nguy cơ, và xét nghiệm lại sau 2–3 tháng để xác nhận. Ngoài ra, những người quan hệ tình dục với nam giới được khuyến nghị xét nghiệm HIV định kỳ, ít nhất mỗi năm một lần.

Xét nghiệm HIV ở đâu và như thế nào?

Bạn có thể làm xét nghiệm HIV miễn phí và ẩn danh tại trung tâm y tế công cộng ở Nhật Bản. Bạn có thể xét nghiệm mà không cần cung cấp thông tin như tên, địa chỉ, số điện thoại, và thông tin cá nhân sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, số trung tâm y tế công cộng có hỗ trợ ngoại ngữ là không nhiều. Vì vậy, bạn nên trao đổi trước với các tổ chức NPO có dịch vụ tư vấn qua điện thoại bằng nhiều ngôn ngữ hoặc cử phiên dịch để được hỗ trợ. Ngoài ra, bạn cũng có thể xét nghiệm tại bệnh viện/phòng khám, nhưng thường là tự trả phí (khám/xét nghiệm theo diện tự phí).

• Quy trình xét nghiệm và tư vấn HIV/AIDS ở Nhật Bản（Trang web chi tiết về xét nghiệm và tư vấn HIV/AIDS tại Nhật Bản）

Làm gì nếu kết quả HIV dương tính?

Nếu kết quả chẩn đoán xác định là HIV dương tính, bạn có thể được giới thiệu đến bệnh viện/phòng khám có khả năng chăm sóc và điều trị HIV. Ở Nhật Bản không có luật yêu cầu người nhiễm HIV phải bị trục xuất khỏi nước này chỉ vì lý do HIV dương tính. Bạn có thể khám chữa bệnh tại cơ sở y tế bất kể quốc tịch hay tư cách lưu trú. Tuy nhiên, số cơ sở y tế có thể tư vấn phù hợp bằng ngoại ngữ còn hạn chế, vì vậy bạn nên trao đổi với trung tâm y tế công cộng hoặc các tổ chức NPO để được tư vấn nơi khám phù hợp. Tại bệnh viện/phòng khám, sau khi làm thêm các xét nghiệm chi tiết hơn (như tình trạng miễn dịch), bác sĩ sẽ trao đổi và tư vấn về phương pháp điều trị.Trong hầu hết các trường hợp, nếu bạn có tư cách lưu trú trên 3 tháng (không tính thời gian đúng 3 tháng), bạn sẽ thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế. Tuy nhiên vẫn có ngoại lệ, nên bạn hãy hỏi lại nơi làm việc hoặc trường học của bạn. Ngoài ra, để điều trị HIV, có các chế độ hỗ trợ chi phí y tế giúp giảm phần tiền bạn phải tự chi trả. Bạn có thể trao đổi với NPO hoặc nhân viên công tác xã hội tại bệnh viện để được hướng dẫn.

• ［Tư vấn qua điện thoại］
  • Tư vấn miễn phí cho người ngoại quốc.
    Đường dây nóng Yô-ri-sôi
    0120-279-338
  • Điện thoại tư vấn thông tin y tế（AMDA）
    03-6233-9266《 Thứ tư, Thứ sáu 10:00-16:00 》
  • TRUNG TÂM HƯỚNG DẪN TỔNG HỢP ĐA NGÔN NGỮ KANAGAWA
    045-316-2770《 Thứ 2,Thứ 3, Thứ 5, Thứ 6 9:00-12:00,13:00-17:15 》

Điều trị HIV/AIDS

Hiện nay vẫn chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, nhưng đã có các loại thuốc giúp ức chế sự nhân lên của HIV trong cơ thể (thuốc kháng HIV). Ở Nhật Bản, bất kể quốc tịch, bạn đều có thể được điều trị. Nếu duy trì uống thuốc kháng HIV, bạn có thể giữ sức khỏe ổn định lâu dài và sống, sinh hoạt gần giống như trước khi nhiễm HIV. Ngoài ra, nếu người nhiễm HIV điều trị đều đặn và lượng vi-rút trong máu được duy trì dưới ngưỡng phát hiện một cách liên tục, thì HIV sẽ không còn lây qua quan hệ tình dục (U=U: không phát hiện = không lây truyền). Để đạt được điều đó, cần phát hiện nhiễm HIV càng sớm càng tốt và tái khám định kỳ. Khi đã bắt đầu điều trị, điều quan trọng là phải uống thuốc mỗi ngày. Ngay cả khi đã chuyển sang giai đoạn AIDS, trong hầu hết các trường hợp, nếu được điều trị phù hợp, sức khỏe vẫn có thể được cải thiện và hồi phục.